Xem chi tiết bài viết - Xã Vĩnh Thủy

Sáu mươi năm đã trôi qua, nhưng chiến thắng ngày 11/11/1966 vẫn là dấu son trong lịch sử đấu tranh cách mạng của quân và dân Vĩnh Thủy. Trên mảnh đất từng hứng chịu mưa bom, bão đạn, bằng ý chí kiên cường, tinh thần chiến đấu quả cảm và sức mạnh đoàn kết quân dân, Vĩnh Thủy đã góp phần làm nên một chiến công vang dội: bắn rơi 6 máy bay Mỹ chỉ trong một ngày. Chiến thắng ấy được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen ngợi, trở thành niềm tự hào của nhiều thế hệ người dân quê hương.

Dấu son lịch sử trên vùng đất lửa Vĩnh Linh

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Vĩnh Linh là vùng đất nơi tuyến đầu giới tuyến, thường xuyên phải đối mặt với những cuộc đánh phá ác liệt của không quân và hải quân Mỹ. Nằm ở phía Bắc sông Bến Hải, Vĩnh Thủy khi ấy vừa là địa bàn chiến đấu, vừa là nơi đứng chân của các đơn vị lực lượng vũ trang, góp phần bảo vệ vùng giới tuyến và chi viện cho chiến trường miền Nam.

Giữa bom đạn chiến tranh, quân và dân Vĩnh Thủy vẫn kiên cường bám đất, giữ làng, vừa sản xuất, vừa chiến đấu. Những người nông dân vốn quen với ruộng đồng đã trở thành những chiến sĩ dân quân, sẵn sàng cầm súng bảo vệ quê hương. Trong những tháng ngày gian khó ấy, tình đoàn kết quân dân ngày càng được hun đúc, tạo nên thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc.

Tháng 11/1966, không quân Mỹ tăng cường các đợt đánh phá tại Vĩnh Thủy. Trước tình hình đó, Trung đoàn Pháo phòng không 218 được điều động về địa phương, phối hợp cùng lực lượng dân quân xây dựng trận địa, chuẩn bị đánh trả máy bay địch.

Tại khu vực Đồi 74, 403 dân quân Vĩnh Thủy được huy động tham gia đào 36 trận địa, tạo điều kiện để các đơn vị phòng không triển khai lực lượng chiến đấu. Sự phối hợp giữa bộ đội chủ lực và lực lượng tại chỗ đã hình thành thế trận phòng không, sẵn sàng bảo vệ vùng trời quê hương.

Ngày 11/11/1966 – Chiến công vang dội trên bầu trời Vĩnh Thủy

Ngày 11/11/1966, không quân Mỹ tiếp tục tổ chức các đợt đánh phá vào khu vực Vĩnh Thủy. Từ những trận địa đã chuẩn bị, lực lượng pháo phòng không và dân quân địa phương hiệp đồng đánh trả quyết liệt.

Theo hồi ức của Đại tá Lại Quốc Thịnh, người trực tiếp tham gia trận chiến đấu, các đơn vị phòng không đã chủ động tổ chức thế trận phục kích, phối hợp hỏa lực đánh trả nhiều tốp máy bay từ hướng biển tiến vào. Ngay trong những đợt đầu, nhiều máy bay Mỹ đã bị bắn hạ. Khi đối phương tiếp tục đưa máy bay đến đánh phá và tìm cách cứu phi công, các lực lượng vẫn kiên cường bám trụ, chiến đấu liên tục.

Trải qua 9 đợt tiến công của không quân Mỹ trong ngày 11/11/1966, quân và dân Vĩnh Thủy phối hợp cùng bộ đội phòng không đã bắn rơi 6 máy bay Mỹ, bắt sống 5 phi công.

Chiến thắng là kết quả của sự chuẩn bị chu đáo, tinh thần chiến đấu dũng cảm, mưu trí và sự hiệp đồng chặt chẽ giữa các lực lượng. Đặc biệt, sự tham gia của dân quân và Nhân dân địa phương trong xây dựng trận địa, phục vụ chiến đấu và truy bắt phi công đã góp phần quan trọng làm nên thắng lợi.

Từ những người nông dân bình dị, những chiến sĩ dân quân Vĩnh Thủy đã cùng bộ đội viết nên một trang sử hào hùng, khẳng định ý chí không khuất phục trước bom đạn chiến tranh.

Niềm vinh dự lớn lao được Bác Hồ gửi thư khen

Chiến thắng ngày 11/11/1966 đã tạo tiếng vang lớn, trở thành một trong những chiến công tiêu biểu của quân và dân Vĩnh Linh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Ngày 15/11/1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen quân và dân Vĩnh Linh đã lập công xuất sắc. Người đánh giá đây là “chiến công oanh liệt của một địa phương trong một ngày”, đồng thời biểu dương đồng bào, bộ đội và cán bộ Vĩnh Linh.

Lời khen của Bác là niềm vinh dự, tự hào lớn lao, tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho quân và dân vùng đất lửa tiếp tục kiên cường chiến đấu, bám trụ quê hương và góp phần vào sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Trong những năm tháng ấy, nhiều cán bộ, chiến sĩ dân quân Vĩnh Thủy đã trở thành những tấm gương tiêu biểu về lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm. Nổi bật trong số đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trương Thị Khuê, nguyên Xã đội phó kiêm Trung đội trưởng Trung đội súng máy phòng không 12,7mm. Bà cùng đồng đội đã kiên cường bám trụ trận địa, tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu bảo vệ vùng trời quê hương.

Đằng sau mỗi chiến công còn có sự đóng góp thầm lặng của những người dân nơi hậu phương, những người vừa lao động sản xuất, vừa đào công sự, vận chuyển, tiếp tế và phục vụ chiến đấu. Sự gắn bó giữa bộ đội và Nhân dân đã trở thành một trong những nhân tố quan trọng làm nên chiến thắng.

Từ chiến công lịch sử đến khát vọng Vĩnh Thủy hôm nay

Sáu mươi năm đã đi qua, những trận địa phòng không năm xưa giờ đã trở thành một phần ký ức lịch sử của quê hương. Trên vùng đất từng hứng chịu mưa bom, bão đạn, nhịp sống thanh bình đã trở lại. Những cánh đồng xanh nối tiếp mùa màng, những con đường mở rộng qua từng xóm làng, mang theo sức sống và niềm tin của một miền quê đang đổi mới.

Chiến thắng ngày 11/11/1966 không chỉ để lại niềm tự hào về một thời chiến đấu oanh liệt, mà còn trao truyền những giá trị bền vững về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và sức mạnh đoàn kết quân dân. Đó là di sản tinh thần quý báu, tiếp thêm động lực cho các thế hệ hôm nay trong hành trình xây dựng quê hương.

Đặc biệt, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Vĩnh Lâm, Vĩnh Sơn và Vĩnh Thủy đã cùng hội tụ dưới mái nhà chung mang tên xã Vĩnh Thủy. Một không gian phát triển mới được mở ra, nơi những miền quê giàu truyền thống cùng gắn kết, phát huy tiềm năng, nguồn lực để hướng đến mục tiêu nâng cao đời sống Nhân dân, xây dựng nông thôn ngày càng văn minh, giàu đẹp.

Sáu mươi năm trước, trên bầu trời Vĩnh Thủy, tiếng súng chiến thắng đã vang lên, ghi dấu khí phách của một vùng đất kiên cường. Sáu mươi năm sau, cũng trên mảnh đất ấy, những mùa xanh đang tiếp nối, những ước vọng mới đang được vun trồng. Lịch sử đã viết nên một chiến công đáng tự hào; hôm nay, bằng sức mạnh của sự đồng lòng và khát vọng vươn lên, các thế hệ người dân Vĩnh Thủy đang viết tiếp những trang đẹp của quê hương trong hòa bình.

Phương Nga