Xem chi tiết bài viết - Xã Vĩnh Thủy

Trong tiến trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tại xã Vĩnh Thủy đã khẳng định vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế nông thôn theo hướng bền vững. Việc triển khai OCOP không chỉ dừng lại ở việc hình thành các mặt hàng đặc trưng, mà còn tạo ra sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy sản xuất, phát huy tối đa lợi thế bản địa để xây dựng nền tảng phát triển ổn định, lâu dài.

Đi đầu trong tinh thần đổi mới nông nghiệp công nghệ cao là sản phẩm nấm linh chi đỏ của cơ sở anh Trần Văn Linh (thôn Huỳnh Thượng). Với quy mô 9.000m2 và mức đầu tư gần 2 tỷ đồng, cơ sở đã thiết lập một chu trình sản xuất khép kín và khoa học. Từ việc tận dụng nguồn phụ phẩm mùn cưa tại địa phương, qua các công đoạn thanh trùng, cấy giống, đến việc kiểm soát độ thông thoáng và nhiệt độ môi trường ươm sợi, tất cả đều được vận hành theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Mặc dù chu kỳ sinh trưởng của nấm linh chi dài hơn các loại nấm thông thường, nhưng giá trị gia tăng mang lại rất lớn. Với sản lượng trung bình 3 tạ nấm khô mỗi năm và doanh thu 300 triệu đồng, mô hình đã giải quyết bài toán kinh tế trang trại bền vững, đồng thời tạo việc làm cho 5 lao động địa phương. Chứng nhận VietGAP và danh hiệu Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu năm 2024 là sự khẳng định cho tư duy "nông nghiệp tri thức" của người dân Vĩnh Thủy.

Đối với sản phẩm nông nghiệp chủ lực là lúa gạo, sự ra đời của thương hiệu gạo Vĩnh Lâm gắn với OCOP 3 sao đã đánh dấu bước chuyển mình từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi giá trị. HTX Dịch vụ Nông nghiệp Đặng Xá đã đóng vai trò hạt nhân trong việc thay đổi tập quán canh tác của bà con. Trên quy mô 5 ha thử nghiệm từ vụ Đông Xuân 2023–2024, quy trình VietGAP được áp dụng triệt để, từ việc ghi chép nhật ký đồng ruộng đến ưu tiên sử dụng vật tư nông nghiệp sinh học. Kết quả không chỉ dừng lại ở con số năng suất 80 tạ/ha, mà quan trọng hơn là chất lượng hạt gạo được kiểm soát, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm khắt khe. Việc đạt chuẩn OCOP đã giúp gạo Vĩnh Lâm thoát khỏi sự bấp bênh của thương lái, thâm nhập vào các hệ thống đại lý uy tín, trực tiếp nâng cao giá trị thặng dư cho người trồng lúa.

Chương trình OCOP tại Vĩnh Thuỷ còn góp phần bảo tồn và phát huy các nghề truyền thống gắn liền với bản sắc văn hóa địa phương. Điển hình là sản phẩm bánh tráng Thanh Mùi tại thôn Thủy Ba Hạ, minh chứng tiêu biểu cho sức sống của kinh tế hộ gia đình khi được tiếp sức bởi Chương trình OCOP. Trải qua hơn 30 năm, hộ sản xuất của ông Nguyễn Văn Cường vẫn kiên định với phương thức truyền thống: sử dụng 100% gạo tẻ địa phương, không phụ gia, không chất bảo quản. Quy trình từ ngâm gạo, xay bột đến phơi nắng tự nhiên được chuẩn hóa để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm mà không làm mất đi hương vị đặc trưng truyền thống. Đạt chuẩn OCOP vào tháng 6 năm 2025 đã giúp bánh tráng Thanh Mùi có được "tấm danh thiếp" chính danh để mở rộng thị trường, biến một nghề thủ công thành một sản phẩm hàng hóa có sức cạnh tranh, góp phần giữ gìn bản sắc làng nghề giữa bối cảnh hiện đại hóa.

Bên cạnh đó, xu hướng kinh tế xanh cũng được thể hiện rõ nét qua sản phẩm Hương thảo mộc VT của chị Đoàn Thị Vân ở thôn Tân Thuỷ. Đây là kết quả của việc khai thác nguồn tài nguyên bản địa như rễ hương bài, trầm hương, quế và bời lời để tạo ra sản phẩm an toàn cho sức khỏe. Điểm đáng chú ý là sự kết hợp giữa tinh hoa truyền thống và máy móc hiện đại (máy trộn bột, máy làm hương) giúp giảm sức lao động và ổn định chất lượng. Với chứng nhận OCOP 3 sao, sản phẩm hương thảo mộc VT không chỉ mang về nguồn thu trên 100 triệu đồng mỗi năm cho hộ sản xuất mà còn mở ra hướng đi triển vọng trong việc cung ứng các sản phẩm tiêu dùng thân thiện với môi trường ra thị trường toàn quốc.

Đặc biệt, không thể không nhắc đến sản phẩm thanh long ruột đỏ, loại cây ăn quả đã được xã Vĩnh Thuỷ quy hoạch thành vùng chuyên canh tập trung. Dưới sự điều phối của HTX Nông sản Tây Vĩnh Thủy, sản phẩm thanh long ruột đỏ đã được nâng tầm qua việc ứng dụng công nghệ tưới tự động và chiếu sáng điều khiển ra hoa trái vụ. Đạt chứng nhận OCOP từ sớm và áp dụng tem truy xuất nguồn gốc QR đã giải quyết bài toán "tin cậy" đối với người tiêu dùng. Đây là nền tảng để Vĩnh Thủy xây dựng một vùng nguyên liệu ổn định, gắn sản xuất với thị trường tiêu thụ hiện đại.

Có thể khẳng định, Chương trình OCOP tại xã Vĩnh Thủy đã và đang thực hiện tốt vai trò "hạt nhân" trong dịch chuyển cơ cấu kinh tế nông thôn. Mỗi sản phẩm đạt chuẩn không chỉ là một thành tựu về kinh tế, mà còn là sự kết tinh của tinh thần lao động sáng tạo, lòng tự hào về tiềm năng bản địa và quyết tâm xây dựng quê hương. Đây chính là những viên gạch vững chắc để xã Vĩnh Thủy tự tin hướng tới mục tiêu xây dựng nông thôn mới nâng cao và kiểu mẫu, mang lại cuộc sống ấm no, bền vững cho nhân dân.

Phương Nga