Xem chi tiết bài viết - Xã Vĩnh Thủy

Trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, thời tiết diễn biến thất thường và dịch bệnh trên tôm nuôi xảy ra ở nhiều địa phương ven biển, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất đang trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững ngành nuôi trồng thủy sản. Tại xã Vĩnh Thủy, mô hình “Nuôi tôm sú thâm canh hai giai đoạn gắn với chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm tại một số tỉnh miền Trung” do Trung tâm Khuyến nông tỉnh phối hợp với UBND xã triển khai bước đầu đã mang lại những tín hiệu tích cực, mở ra hướng đi mới cho người nuôi tôm trên địa bàn.

Mô hình thuộc dự án Khoa học và Công nghệ Trung ương (KnTWW) năm 2026, được triển khai tại hai hộ dân là anh Nguyễn Hải Khôi và anh Trần Vĩnh Hoài, cùng ở thôn Huỳnh Xá Hạ, xã Vĩnh Thủy, với tổng diện tích thực hiện 1 ha. Ngay từ đầu vụ, Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã phối hợp với địa phương tổ chức kiểm tra, nghiệm thu chất lượng con giống trước khi thả nuôi. Lô giống tôm sú post 15 được đánh giá bảo đảm yêu cầu về chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng và đủ điều kiện đưa vào sản xuất. Sau nghiệm thu, các đơn vị chuyên môn tiến hành thả giống theo đúng quy trình kỹ thuật, với mật độ giai đoạn đầu từ 800 – 1.200 con/m².

Điểm nổi bật của mô hình là áp dụng quy trình nuôi hai giai đoạn, trong đó tôm giống được ương trong ao riêng trước khi chuyển sang ao nuôi thương phẩm. So với phương thức thả trực tiếp truyền thống, quy trình này giúp người nuôi chủ động kiểm soát môi trường nước, theo dõi sức khỏe tôm giống và hạn chế nguy cơ phát sinh dịch bệnh ngay từ giai đoạn đầu. Các hộ tham gia mô hình đều đầu tư hệ thống ao xử lý, ao ương và ao nuôi thương phẩm theo hướng đồng bộ, bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật về xử lý nước, quản lý môi trường và an toàn sinh học.

Sau hơn 100 ngày nuôi, kết quả kiểm tra cho thấy tôm sinh trưởng tốt, đạt kích cỡ khoảng 32 con/kg, tỷ lệ sống đạt yêu cầu, môi trường ao nuôi ổn định. Đây là kết quả đáng ghi nhận trong điều kiện nghề nuôi tôm hiện nay đang đối mặt với nhiều khó khăn về thời tiết, dịch bệnh và chi phí sản xuất.

Anh Nguyễn Hải Khôi, một trong hai hộ tham gia mô hình, cho biết:  “Trước đây khi nuôi theo phương thức truyền thống, việc quản lý môi trường ao nuôi gặp nhiều khó khăn, đặc biệt vào thời điểm thời tiết thay đổi đột ngột. Từ khi áp dụng quy trình nuôi hai giai đoạn, chất lượng nước trong ao ổn định hơn, tôm khỏe hơn, ít bị sốc môi trường và người nuôi chủ động hơn trong việc theo dõi, xử lý các vấn đề phát sinh”.

Cùng tham gia mô hình, anh Trần Vĩnh Hoài cũng đánh giá cao hiệu quả bước đầu đạt được. Theo anh, việc được hỗ trợ về giống, vật tư và hướng dẫn kỹ thuật từ cơ quan chuyên môn giúp người dân mạnh dạn hơn trong việc chuyển đổi phương thức nuôi. Các khâu từ xử lý ao, quản lý nguồn nước đến chăm sóc tôm ở từng giai đoạn đều được hướng dẫn cụ thể, tạo thuận lợi cho người nuôi trong quá trình thực hiện và giảm bớt những rủi ro thường gặp trong sản xuất.

Đánh giá về kết quả bước đầu của mô hình, ông Hoàng Việt Thịnh, Phó Trưởng phòng Khoa học Công nghệ và Chuyển đổi số, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, nhận định: “Mô hình nuôi tôm sú thâm canh hai giai đoạn là hướng ứng dụng khoa học công nghệ phù hợp trong điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay. Việc tách riêng giai đoạn ương giúp nâng cao tỷ lệ sống của tôm giống, giảm rủi ro dịch bệnh, nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn và các chế phẩm sinh học, đồng thời góp phần giảm ô nhiễm môi trường vùng nuôi”. Theo ông Thịnh, kết quả bước đầu tại Vĩnh Thủy cho thấy mô hình có tính khả thi và cần tiếp tục được theo dõi, hoàn thiện quy trình kỹ thuật để có cơ sở nhân rộng trong thời gian tới.

Xã Vĩnh Thủy hiện có khoảng 194,3 ha diện tích nuôi tôm, trong đó phần lớn vẫn được nuôi theo phương thức truyền thống nên nguy cơ dịch bệnh và biến động môi trường còn khá lớn.

 Ông Diệp Hồng Cương, Trưởng phòng Kinh tế xã Vĩnh Thủy, cho biết: “Nuôi tôm là một trong những ngành sản xuất quan trọng của địa phương, tuy nhiên nhiều năm qua người dân gặp không ít khó khăn do dịch bệnh và chi phí sản xuất tăng cao. Mô hình nuôi tôm sú hai giai đoạn bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực trong việc kiểm soát môi trường, nâng cao tỷ lệ sống của tôm và tạo tiền đề để địa phương tiếp tục nghiên cứu, nhân rộng nhằm nâng cao thu nhập cho người dân, phát triển vùng nuôi theo hướng bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu”.

Dự án được thực hiện theo cơ chế hỗ trợ của Nhà nước, trong đó hỗ trợ 50% chi phí con giống, thức ăn, men vi sinh, khoáng và các chế phẩm sinh học, người dân đối ứng 50% chi phí còn lại, bao gồm vật tư, điện, nước và cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất. Cơ chế hỗ trợ này giúp giảm áp lực đầu tư ban đầu, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận các quy trình nuôi tiên tiến và từng bước chuyển đổi sang phương thức sản xuất an toàn sinh học, hiệu quả hơn.

Từ những kết quả đạt được ban đầu, mô hình nuôi tôm sú thâm canh hai giai đoạn tại Vĩnh Thủy đang cho thấy hướng đi phù hợp trong bối cảnh ngành thủy sản cần chuyển mạnh sang sản xuất hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ, giảm thiểu tác động đến môi trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Nếu tiếp tục được theo dõi, hoàn thiện và nhân rộng hiệu quả, mô hình sẽ góp phần quan trọng vào việc phát triển nghề nuôi tôm sú theo hướng bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân ven biển và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong những năm tới.

Phương Nga