Xem chi tiết bài viết - Xã Vĩnh Thủy

Được bao bọc bởi dòng Bến Hải và Sa Lung, Vĩnh Thủy mang đậm dấu ấn của một vùng quê sông nước. Từ bao đời, con thuyền gắn bó với cuộc sống người dân, từ đi lại, vận chuyển, mưu sinh đến những mùa mưa lũ.

Và cũng từ nhịp sống ấy, những mái chèo dần trở thành một phần của sinh hoạt cộng đồng. Trên dòng sông quê, những cuộc đua thuyền ra đời, mang theo niềm vui ngày hội, tinh thần đoàn kết và những ước vọng bình dị của người dân.

Lễ hội đua thuyền truyền thống có nguồn gốc từ vùng Huỳnh Thượng, nay là thôn Huỳnh Xá, xã Vĩnh Thủy. Sau ngày đất nước thống nhất, những cuộc đua được tổ chức vào các dịp lễ, ngày hội, vừa tưởng nhớ những người đã đóng góp, hy sinh cho quê hương, vừa cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống bình yên.

Từ năm 2003, lễ hội được tổ chức bài bản hơn và duy trì theo chu kỳ 3 năm một lần vào dịp Rằm tháng Giêng. Qua thời gian, từ một sinh hoạt gắn với đời sống cư dân vùng sông nước, đua thuyền đã trở thành nét văn hóa được cộng đồng gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.

Trên mỗi đường đua, không có chỗ cho những nhịp chèo riêng lẻ. Mỗi mái chèo phải cùng nhịp, mỗi thành viên phải phối hợp chặt chẽ để hướng con thuyền về phía trước.

Đó cũng là giá trị được lưu giữ qua lễ hội – tinh thần đồng sức, đồng lòng, ý chí vượt qua thử thách và sự gắn kết của cộng đồng.

Không chỉ là ngày hội của làng quê, đua thuyền còn trở thành hoạt động thể dục, thể thao mang đậm bản sắc vùng sông nước. Qua từng mùa hội, những người trẻ tiếp nối thế hệ đi trước, đưa môn thể thao truyền thống hòa vào đời sống hôm nay.

Sinh năm 1997, ông Trần Văn Thắng, Trưởng thôn Huỳnh Xá, là một trong những vận động viên trẻ đang tiếp nối truyền thống ấy.

Anh Trần Văn Thắng, Trưởng thôn Huỳnh Xá, một trong những vận động viên đua thuyền trẻ tuổi: “ Với người dân Vĩnh Thuỷ nói chung và đặc biệt là ngươi dân Huỳnh Xá nói riêng, đua thuyền không chỉ là một môn thể thao hay một cuộc tracnh tài, mà đã trở thành một phần ký ức, một nét đẹp văn hoá được các thế hệ gìn gữ. Mỗi lần xuống thuyền chúng tôi không chỉ thi đấu vì thành tích, mà còn cảm nhận được sự đoàn kết giữa các thành viên, sự cổ vũ động viên của người dân quê hương. Là thế hệ trẻ, chúng tôi thấy mình có trách nhiệm tiếp nối truyền thống ấy để những mái chèo của hôm nay vẫn giữ được nhịp chèo của cha ông và để lễ hội đua thuyền tiếp tục hiện diện trong cùng với sự phát triển  của quê hương”

Từ những đường đua trên dòng sông quê, phong trào đua thuyền Vĩnh Thủy từng bước tạo dấu ấn tại các giải đấu.

Tại Giải đua thuyền truyền thống “Lễ hội Thống nhất non sông” diễn ra vào tháng 4 vừa qua, đội đua thuyền xã Vĩnh Thủy giành Huy chương Vàng nội dung 1.000 m nam và Huy chương Đồng nội dung 2.000 m hỗn hợp nam - nữ.

Những thành tích ấy tiếp thêm động lực để người dân, nhất là thế hệ trẻ, tích cực rèn luyện và góp sức giữ gìn môn thể thao đã gắn bó với quê hương qua nhiều năm tháng.

Trong xây dựng nông thôn mới, diện mạo quê hương không chỉ được tạo nên bởi những con đường, công trình hay những mô hình phát triển kinh tế. Đó còn là đời sống văn hóa, là sự gắn kết và những giá trị được cộng đồng gìn giữ.

Với Vĩnh Thủy, lễ hội đua thuyền là một không gian để các thế hệ gặp gỡ và kết nối. Người cao tuổi lưu giữ ký ức về những mùa hội; người trẻ tiếp nối bằng sức khỏe, nhiệt huyết; còn cộng đồng cùng hội tụ bên dòng sông quê.

Đồng chí Võ Duy Hoài, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: “Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục duy trì lễ hội đua thuyền theo hướng vừa bảo đảm các giá trị truyền thống, vừa phù hợp với điều kiện thực tế. Chúng tôi sẽ quan tâm hơn đến việc lưu giữ tư liệu, câu chuyện và những nét đặc trưng trong quá trình hình thành, phát triển của lễ hội; đồng thời tạo điều kiện để những người có kinh nghiệm truyền lại kỹ thuật, kinh nghiệm cho thế hệ trẻ.

Cùng với việc duy trì hoạt động thi đấu, địa phương sẽ khuyến khích các thôn, các tổ chức đoàn thể và lực lượng trẻ tham gia tập luyện, xây dựng lực lượng kế cận. Về lâu dài, lễ hội sẽ được gắn với các hoạt động văn hóa, thể thao và quảng bá hình ảnh địa phương, để vừa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của Nhân dân, vừa góp phần làm phong phú đời sống văn hóa ở nông thôn mới.

Đồng thời, kêu gọi xã hội hóa đến từ các Doanh nghiệp, con em đang công tác trên mọi miền tổ quốc cùng với nguồn kinh phí trong xây dựng bảo tồn văn hóa để đầu tư trang thiết bị thuyền, xây dựng quỹ TDTT cho các đội đua tập luyện, tham gia thi đấu trong các lễ hội”.

Vĩnh Thủy hôm nay đang từng ngày đổi thay. Những tuyến đường mới, những khu dân cư khang trang đang tạo nên diện mạo rực rỡ cho vùng quê bên dòng Bến Hải, Sa Lung. Giữa nhịp sống ấy, những giá trị truyền thống vẫn có chỗ đứng riêng. Tiếng trống hội, những mái chèo rẽ nước và không khí náo nức bên bờ sông không chỉ làm nên một ngày hội, mà còn nhắc mỗi người về cội nguồn, về tình làng nghĩa xóm và sức mạnh của sự đồng lòng. Trên dòng Bến Hải, Sa Lung, những mái chèo hôm nay vẫn tiếp nối nhịp chèo của cha ông. Bảo tồn lễ hội đua thuyền cũng chính là gìn giữ một phần hồn quê – để những giá trị tốt đẹp được trao truyền, để văn hóa trở thành điểm tựa tinh thần và cùng góp sức vun đắp sức sống cho nông thôn mới Vĩnh Thủy hôm nay và mai sau.

Phương Nga