Xem chi tiết bài viết - Xã Vĩnh Thủy

Với diện tích hơn 103 km², dân số hơn 20.700 người, trên 5.700 hộ dân sinh sống tại 11 thôn, đưa chuyển đổi số đến từng người dân ở Vĩnh Thủy là một hành trình không nhỏ. Từ thực tế đó, xã đang từng bước đưa kỹ năng số về cơ sở thông qua phong trào “Bình dân học vụ số”, để công nghệ không chỉ hiện diện trong công sở mà ngày càng trở nên gần gũi, thiết thực hơn với mỗi gia đình.

Khi công nghệ đến gần người dân

Với nhiều người, nhất là người lớn tuổi ở nông thôn, những khái niệm như định danh điện tử, dịch vụ công trực tuyến hay các ứng dụng số vẫn còn khá mới mẻ. Không phải ai cũng có thể tự mình thực hiện ngay những thao tác tưởng chừng đơn giản trên điện thoại.

Từ thực tế ấy, xã Vĩnh Thủy xác định, muốn chuyển đổi số đi vào cuộc sống thì trước hết phải giúp người dân biết sử dụng và thấy được lợi ích của công nghệ. Thay vì chỉ tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh hay các nền tảng trực tuyến, xã đưa lực lượng hỗ trợ trực tiếp về từng khu dân cư.

Toàn xã đã thành lập các Tổ Công nghệ số cộng đồng tại các thôn với tổng số hơn 200 thành viên. Trong các đợt ra quân, lực lượng này trực tiếp đến khu dân cư, hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng Công dân số Quảng Trị (QUANGTRI-S), sử dụng VNeID, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến và thực hiện các tiện ích số.

Không có những bài hướng dẫn phức tạp, việc hỗ trợ bắt đầu từ những thao tác rất quen thuộc: mở điện thoại, tìm ứng dụng, đăng nhập, xác thực tài khoản rồi thực hành ngay trên thiết bị của mình.

Có người chỉ cần hướng dẫn một lần đã có thể tự thực hiện; cũng có người phải được chỉ lại nhiều lần. Nhưng bằng sự kiên trì và cách hướng dẫn gần gũi, các thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng đang giúp công nghệ dần bớt xa lạ với người dân.

Bà Phùng Thị Thủy, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Vĩnh Thủy, cho biết: “Muốn chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống thì trước hết người dân phải biết sử dụng và thấy được lợi ích từ các tiện ích số. Vì vậy, chúng tôi xác định tuyên truyền phải đi đôi với hướng dẫn trực tiếp, nhất là đối với người lớn tuổi, những người còn hạn chế về kỹ năng công nghệ. Mục tiêu là giúp người dân từng bước tự thực hiện các giao dịch, thủ tục trên môi trường số, qua đó hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số trong đời sống”.

Không để người dân đứng ngoài chuyển đổi số

Điều đáng ghi nhận ở “Bình dân học vụ số” không chỉ nằm ở những con số, mà còn ở cách xã đưa công nghệ đến với cộng đồng.

Người trẻ có thể nhanh chóng tiếp cận những ứng dụng mới, nhưng với người lớn tuổi, làm quen với công nghệ cần thêm thời gian và sự đồng hành. Bởi vậy, thành viên các Tổ Công nghệ số cộng đồng không chỉ tuyên truyền mà còn trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, giải đáp từng vướng mắc trong quá trình sử dụng.

Nhờ sự vào cuộc từ cơ sở, việc tiếp cận các nền tảng số tại Vĩnh Thủy từng bước có chuyển biến. Tỷ lệ người dân có tài khoản định danh điện tử VNeID mức 2 đạt 91,04%; công tác làm sạch dữ liệu dân cư Nhóm 1 đạt 99,1%.

Ứng dụng Công dân số Quảng Trị (QUANGTRI-S) cũng đang được xã tập trung tuyên truyền, hướng dẫn. Tỷ lệ người dân cài đặt ứng dụng đạt 34,7% và tiếp tục được nâng lên thông qua các đợt ra quân tại cộng đồng.

Những con số trên chưa phải là đích đến, nhưng cho thấy sự thay đổi đang diễn ra từ cơ sở. Từ chỗ còn e ngại, lúng túng trước công nghệ, người dân từng bước biết, hiểu và sử dụng các nền tảng số phục vụ đời sống.

Chuyển đổi số bắt đầu từ những việc gần gũi

Thực tế tại Vĩnh Thủy cho thấy, để người dân sử dụng thành thạo các dịch vụ số, bên cạnh ứng dụng và hạ tầng, điều quan trọng là có người hướng dẫn và đồng hành.

“Bình dân học vụ số” vì thế không đơn thuần là một phong trào tuyên truyền. Qua hoạt động này, chính quyền có thêm một kênh để đến gần người dân, nắm bắt những khó khăn trong quá trình tiếp cận công nghệ và lựa chọn cách hỗ trợ phù hợp.

Ở lĩnh vực hành chính, ứng dụng công nghệ cũng mang lại những chuyển biến rõ nét. UBND xã đã tiếp nhận 3.227 hồ sơ thủ tục hành chính, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 99,75%. Cùng với đó, 100% cán bộ, công chức xử lý văn bản, hồ sơ công việc trên môi trường điện tử và 100% văn bản được thực hiện dưới dạng điện tử.

Từ hoạt động của chính quyền đến việc tiếp cận của người dân, công nghệ đang từng bước tạo thành một mạch xuyên suốt trong quá trình đổi mới phương thức phục vụ ở Vĩnh Thủy.

Để chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống

Chuyển đổi số không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao. Đôi khi, đó chỉ là giúp một người dân lớn tuổi biết cách sử dụng VNeID, hướng dẫn một hộ gia đình thực hiện dịch vụ công trực tuyến hay hỗ trợ một người lần đầu làm quen với một ứng dụng trên điện thoại.

Với Vĩnh Thủy, hành trình ấy đang được bắt đầu từ những việc rất nhỏ và bằng chính những con người ở cơ sở. Từ các Tổ Công nghệ số cộng đồng, kỹ năng số được lan tỏa đến từng thôn, từng hộ gia đình, từng người dân.

Khi người dân có thể tự mình thực hiện một thủ tục trên môi trường điện tử, chủ động tiếp cận thông tin, sử dụng các tiện ích số, lúc đó công nghệ mới thực sự trở thành một phần của đời sống.

Từ “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, “Bình dân học vụ số” đang góp phần đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, xây dựng chính quyền gần dân hơn, phục vụ nhanh hơn và từng bước thu hẹp khoảng cách số ở cơ sở.

Phương Nga