Xem chi tiết bài viết - Xã Vĩnh Thủy

Ở xã Vĩnh Thủy, tỉnh Quảng Trị, khi nhắc đến lúa hữu cơ, người dân địa phương thường nghĩ ngay đến anh Nguyễn Văn Tuần (ở thôn Tiên Mỹ 2) – người đi tiên phong trong việc thử nghiệm, canh tác và lan tỏa mô hình sản xuất lúa hữu cơ. Câu chuyện của anh không chỉ là minh chứng sống động cho sức sáng tạo và dám nghĩ dám làm của nông dân, mà còn là tấm gương về việc có thể làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương nếu biết cách tiếp cận nông nghiệp bền vững.

Anh Nguyễn Văn Tuần ngoài cùng bên trái

Từ miền Nam trở về với đồng ruộng quê nhà

Trước khi trở thành nông dân tiên phong trong phong trào chuyển đổi sản xuất, sản xuất hữu cơ, anh Tuần từng rời quê vào miền Nam để mưu sinh với đủ nghề khác nhau. Những năm tháng xa nhà giúp anh nhận ra giá trị của đất đai quê mình, cũng như nỗi vất vả, gian truân mà người nông dân phải chịu đựng.

“Nhìn lại những ngày làm việc nơi xa, tôi nhận ra rằng nếu biết cách sản xuất, nông dân vẫn có thể làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương. Chính suy nghĩ đó đã thôi thúc tôi trở về Vĩnh Thủy, gắn bó với đồng ruộng và tìm kiếm cơ hội thay đổi cách làm nông nghiệp truyền thống,” anh Tuần chia sẻ.

Trở về quê, anh không chỉ mong muốn tự cải thiện đời sống gia đình mà còn muốn truyền cảm hứng cho bà con nông dân trong thôn về mô hình sản xuất bền vững, sạch và hiệu quả.

Bước chân tiên phong vào lúa hữu cơ

Năm 2018, khi phong trào lúa hữu cơ tại Quảng Trị mới manh nha, anh Tuần đã chủ động liên hệ với doanh nghiệp để thử nghiệm mô hình trên diện tích 0,5 ha. Đây là bước đi chiến lược nhằm cải tạo đất và triển khai sản xuất hữu cơ một cách bài bản, khác biệt hẳn so với phương pháp canh tác truyền thống.

Đến năm 2019, gia đình anh chính thức canh tác lúa hữu cơ với giống ST25 – loại gạo từng đạt danh hiệu ngon nhất thế giới. Khác với phương pháp truyền thống “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, mô hình của anh được cơ giới hóa gần như toàn bộ, từ làm đất, cấy lúa, chăm sóc đến thu hoạch. Canh tác thưa, kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học giúp lúa ít sâu bệnh, giảm công lao động và bảo vệ môi trường.

Anh Tuần nhấn mạnh: “Sản xuất hữu cơ đòi hỏi nông dân phải kiên nhẫn, học hỏi kỹ thuật mới và có tầm nhìn dài hạn. Nhưng kết quả mang lại không chỉ là lợi nhuận, mà còn là sức khỏe cho người tiêu dùng và môi trường bền vững cho quê hương.”

Hiệu quả kinh tế và lan tỏa cộng đồng

Sau nhiều năm giữ vững hướng đi canh tác hữu cơ, cùng những kinh nghiệm chắt qua từng vụ mùa, anh Tuần đã thành công với mô hình này. Sản xuất lúa hữu cơ đã mang lại hiệu qua kinh tế  cao cho gia đình; trung bình mỗi hecta lúa anh thu lại lợi nhuận hơn 30 triệu đồng, cao hơn nhiều so với phương pháp canh tác trước đây.

Điều đáng quý hơn là mô hình của anh không chỉ làm giàu cho gia đình mà còn lan tỏa đến cộng đồng. Anh Tuần đã trực tiếp vận động bà con trong thôn tham gia liên kết sản xuất lúa hữu cơ. Từ một mô hình nhỏ ban đầu, dần hình thành vùng sản xuất tập trung tại địa phương.

Anh Tuần chia sẻ thêm: “Mục tiêu của tôi không chỉ là sản xuất cho riêng gia đình mà còn lan tỏa mô hình hữu cơ, tạo dựng nền nông nghiệp bền vững cho cả xã. Khi bà con cùng nhau thay đổi phương thức canh tác, quê hương sẽ phát triển theo hướng hiện đại, xanh, sạch và hiệu quả,

Anh Nguyễn Hải Tiến – Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Tiên Mỹ  cho biết: “Trước đây, khi nhắc đến lúa hữu cơ nhiều bà con nông dân còn e ngại vì sợ tốn công, năng suất thấp. Nhưng khi thấy anh Tuần áp dụng thành công, thì nay đã bắt đầu tin tưởng và làm theo”.

Hướng đi bền vững cho nông nghiệp địa phương

Nhờ những mô hình điển hình như của anh Tuần, xã Vĩnh Thủy đã triển khai được nhiều mô hình cánh đồng mẫu lớn. Riêng trong năm 2025 đã xây dựng được mô hình với quy mô  3.000 ha; với năng suất đạt  bình quân 57,2 tạ/ha.

Giai đoạn 2026 – 2031, Vĩnh Thủy đặt mục tiêu tiếp tục giữ vững vai trò chủ lực của cây lúa, đồng thời nâng cao chất lượng và giá trị sản xuất. Diện tích lúa hai vụ được duy trì ở mức 3.580 ha, với năng suất bình quân từ 58 – 60 tạ/ha, đưa tổng sản lượng lương thực hằng năm đạt trên 21.000–22.000 tấn.

Điểm nhấn quan trọng là xây dựng từ 150–200 ha lúa hữu cơ và phát triển 50–60 mô hình nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn có liên kết. Đây được xem là bước chuyển mạnh mẽ từ sản xuất truyền thống sang sản xuất theo chuỗi giá trị; từng bước xây dựng thành công nền nông nghiệp xanh, an toàn và mang lại hiệu quả bên vững cho bà con nông dân.

Phương Nga