Xem chi tiết bài viết - Xã Vĩnh Thủy

Với diện tích gieo cấy lúa ổn định trên 3.000 ha/năm, Vĩnh Thủy có nhiều lợi thế để phát triển sản xuất lúa hàng hóa. Những năm gần đây, thay vì chỉ tập trung nâng năng suất, địa phương từng bước chuyển hướng sang nâng chất lượng, giá trị nông sản, giảm chi phí đầu vào và bảo vệ môi trường. Trong đó, sản xuất lúa hữu cơ đang mở ra hướng đi mới, tạo thêm giá trị trên những cánh đồng vốn đã quen với phương thức canh tác truyền thống.

Vụ Đông Xuân 2025-2026, toàn xã triển khai 49,5 ha lúa hữu cơ, năng suất bình quân đạt 60 tạ/ha, thu nhập khoảng 49 triệu đồng/ha. Sau khi trừ chi phí, bình quân mỗi ha cho thu nhập cao hơn sản xuất lúa thông thường từ 3-4 triệu đồng. Đồng thời việc thực hiện quy trình sản xuất khép kín, thu hoạch lúa tươi ngay tại ruộng cũng góp phần giảm tổn thất sau thu hoạch từ 5-7%.

Ông Nguyễn Quang Chiến, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thuỷ  khẳng định: “Không chỉ tạo ra giá trị kinh tế cao hơn, mô hình còn cho thấy sự thay đổi trong cách tổ chức sản xuất. Quy trình được kiểm soát chặt chẽ hơn, việc thu hoạch và tiêu thụ từng bước được gắn kết, qua đó góp phần hạn chế những rủi ro thường gặp trong sản xuất nhỏ lẻ. Do đó, Vĩnh Thủy đang đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 200 ha lúa hữu cơ”

Tại HTX Tiên Mỹ, việc chuyển đổi phương thức sản xuất được bắt đầu từ những người trực tiếp đứng trên đồng ruộng. Anh Nguyễn Văn Tuần là một trong những người tiên phong thực hiện các mô hình lúa hữu cơ trên địa bàn xã. Từ thực tế sản xuất, anh nhận thấy muốn thay đổi tập quán canh tác của người dân thì trước hết phải chứng minh hiệu quả bằng chính kết quả trên đồng ruộng.

Anh Nguyễn Văn Tuần chia sẻ: “Lúc mới bắt tay làm, chúng tôi cũng có nhiều băn khoăn vì sản xuất hữu cơ đòi hỏi người dân phải thay đổi từ cách sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến quy trình chăm sóc, thu hoạch. Nhưng khi trực tiếp thực hiện và thấy cây lúa phát triển tốt, sản phẩm có liên kết tiêu thụ, hiệu quả kinh tế cao hơn thì bà con dần tin tưởng. Quan trọng nhất là phải làm thật, có kết quả thực tế thì mới vận động được người dân cùng tham gia. Tôi nghĩ đây là hướng đi lâu dài, vừa nâng giá trị hạt lúa, vừa bảo vệ đất, nước và sức khỏe người sản xuất. Nếu có doanh nghiệp đồng hành, đầu ra ổn định và được hỗ trợ về kỹ thuật, chúng tôi sẵn sàng mở rộng diện tích trong những vụ tới”.

Từ những mô hình bước đầu, yêu cầu sản xuất an toàn, giảm phát thải cũng đang dần trở thành một phần trong định hướng phát triển nông nghiệp của Vĩnh Thủy. Hiện các hợp tác xã trên địa bàn triển khai mô hình giảm khí thải trên 521,5 ha, với sự tham gia của 2.684 hộ tại hơn 12 hợp tác xã.

Nêu như trong chăn nuôi, người dân chú trọng xử lý chất thải, sử dụng men vi sinh và tận dụng nguồn phân hữu cơ thì trên đồng ruộng, việc sử dụng vật tư nông nghiệp hợp lý, giảm tác động đến môi trường từng bước được gắn với quy trình sản xuất. Đây cũng là bước chuyển từ tư duy sản xuất theo sản lượng sang chú trọng hơn đến chất lượng, hiệu quả và tính bền vững.

Thực tế sản xuất vụ Hè Thu năm nay tiếp tục cho thấy cây lúa giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp của địa phương. Toàn xã gieo cấy khoảng 1.756 ha, năng suất bình quân ước đạt 58 tạ/ha. Các giống chủ lực như HG12, HG244, HN6, Đài Thơm 8, TBR97, Hà Phát 3 tiếp tục được đưa vào sản xuất, cùng một số giống bổ sung như Bắc Hương 9, Bắc Thơm số 7, QC03, ST25 và HaNa số 7.

Để đưa sản xuất hữu cơ từ những mô hình ban đầu trở thành hướng sản xuất ổn định, Vĩnh Thủy đang chú trọng củng cố liên kết giữa hợp tác xã, người dân và doanh nghiệp. Địa phương hiện liên kết với Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh Quảng Trị, Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị và Công ty TH True Milk nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận giống mới, tiến bộ kỹ thuật và thị trường tiêu thụ.

Theo kế hoạch, năm 2027, Vĩnh Thủy dự kiến triển khai 95,5 ha lúa hữu cơ tại các hợp tác xã, tổ hợp tác trên địa bàn. Đây là bước mở rộng đáng kể, tạo tiền đề để địa phương tiến tới mục tiêu 200 ha vào năm 2030.

Tuy nhiên, để mục tiêu này trở thành hiện thực, vấn đề quan trọng vẫn là xây dựng vùng sản xuất đủ lớn, duy trì quy trình ổn định và nhất là bảo đảm đầu ra cho sản phẩm. Khi người dân nhìn thấy hiệu quả kinh tế và yên tâm về thị trường tiêu thụ, việc chuyển đổi phương thức canh tác sẽ có thêm động lực.

Từ những diện tích thử nghiệm ban đầu, một cách làm mới đang dần hình thành trên đồng ruộng Vĩnh Thủy. Giá trị của hạt lúa không chỉ được tính bằng năng suất, mà còn ở chất lượng sản phẩm, hiệu quả kinh tế, mức độ an toàn và những lợi ích lâu dài đối với đất đai, môi trường. Đây là nền tảng để địa phương từng bước nâng giá trị sản xuất nông nghiệp, hướng đến những vùng lúa hiệu quả, an toàn và bền vững hơn.

Phương Nga