Xem chi tiết bài viết - Xã Vĩnh Thủy

Ngày 11/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội đã thông qua Luật Chuyển đổi số 2025 (Luật số 148/2025/QH15). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng pháp lý thống nhất cho tiến trình xây dựng quốc gia số.

Luật Chuyển đổi số gồm 8 Chương, 48 Điều, quy định các nguyên tắc, chính sách của Nhà nước về chuyển đổi số; phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số; dữ liệu số; nền tảng số; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng trong quá trình chuyển đổi số. Luật được áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến chuyển đổi số tại Việt Nam.

Luật quy định rõ các khái niệm cơ bản làm nền tảng cho hoạt động chuyển đổi số. Theo đó, chuyển đổi số là quá trình chuyển đổi phương thức hoạt động, quản trị và cung cấp dịch vụ dựa trên công nghệ số, dữ liệu số, hệ thống số, nền tảng số và quy trình số nhằm tạo ra giá trị mới, hiệu quả và minh bạch.

Hạ tầng số là tập hợp các hệ thống kỹ thuật, kết nối, điện toán, lưu trữ và các thành phần công nghệ số bảo đảm cho hoạt động trên môi trường số. Hệ thống số là sự phát triển của hệ thống thông tin, bao gồm các thành phần công nghệ số, dữ liệu số, nền tảng số, phần mềm, phần cứng, thuật toán, mô hình xử lý và thiết bị kết nối để tạo lập, xử lý, lưu trữ, kết nối và vận hành dịch vụ số hoặc quy trình số.

Nền tảng số là hệ thống thông tin nhằm tạo môi trường số cho phép các bên thực hiện giao dịch hoặc cung cấp, sử dụng sản phẩm, dịch vụ. Môi trường số là không gian hoạt động, tương tác, giao dịch và cung cấp dịch vụ được hình thành và vận hành thông qua hạ tầng số, hệ thống số, nền tảng số và dữ liệu số.

Luật cũng quy định các khái niệm về số hóa, số hóa quy trình, chia sẻ dữ liệu số, dịch vụ số, dịch vụ công trực tuyến, công dân số, năng lực số, nhân lực số và khoảng cách số; đồng thời xác định rõ Chính phủ số là mô hình tổ chức và vận hành các hoạt động của cơ quan nhà nước trên môi trường số, kinh tế số là hoạt động kinh tế dựa trên dữ liệu số và hạ tầng số, xã hội số là xã hội trong đó cá nhân, tổ chức chủ yếu hoạt động và tương tác thông qua môi trường số.

Hoạt động chuyển đổi số được Luật quy định toàn diện, bao gồm việc xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện chiến lược, chương trình, kế hoạch, kiến trúc, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về chuyển đổi số; quản lý, điều phối, giám sát, đo lường, đánh giá mức độ và hiệu quả chuyển đổi số.

Các hoạt động này còn bao gồm phát triển, nâng cấp, tích hợp, kết nối, vận hành và bảo trì hạ tầng số, hạ tầng số công cộng, hệ thống số, nền tảng số và cơ sở dữ liệu; xây dựng, quản trị, chia sẻ, khai thác và bảo vệ dữ liệu số; số hóa thông tin, dữ liệu, tài liệu và quy trình; đổi mới, tái cấu trúc quy trình, mô hình tổ chức và phương thức hoạt động; phát triển dịch vụ công trực tuyến và dịch vụ số.

Bên cạnh đó, Luật quy định việc thực hiện các biện pháp bảo vệ an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu trong suốt quá trình thiết kế, triển khai, vận hành và sử dụng hệ thống số; nghiên cứu, thử nghiệm, thí điểm các sản phẩm, dịch vụ, mô hình và giải pháp mới; đào tạo, bồi dưỡng và phát triển năng lực số; truyền thông, phổ biến chính sách, pháp luật về chuyển đổi số; thuê chuyên gia, dịch vụ tư vấn và mua sắm, khai thác các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số phục vụ chuyển đổi số.

Nhằm bảo đảm trật tự, an toàn trong hoạt động chuyển đổi số, Luật quy định các hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm cản trở hoặc phá hoại hoạt động chuyển đổi số; truy cập, can thiệp trái phép, làm sai lệch hoặc gây tổn hại đến hệ thống số, dữ liệu số, nền tảng số và dịch vụ số; thu thập, sử dụng, chia sẻ, mua bán dữ liệu số trái quy định của pháp luật; lợi dụng chuyển đổi số để lừa đảo, trục lợi hoặc xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; lợi dụng chức trách, quyền hạn để gây cản trở, phân biệt đối xử hoặc hạn chế cạnh tranh.

Luật Chuyển đổi số xác định các nguyên tắc triển khai, trong đó nhấn mạnh việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo, lấy người sử dụng làm trung tâm; tăng cường kết nối, chia sẻ và sử dụng lại dữ liệu; bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư; triển khai linh hoạt, thích ứng với sự phát triển của công nghệ; bảo đảm tính bao trùm, minh bạch và trách nhiệm giải trình; gắn chuyển đổi số với hoạt động đo lường, đánh giá và cải thiện liên tục.

Luật cũng quy định nguyên tắc kiến trúc và thiết kế hệ thống số theo hướng sử dụng nền tảng số và các thành phần dùng chung, hỗ trợ kết nối và tích hợp ngay từ giai đoạn thiết kế, bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu, lấy dữ liệu và người sử dụng làm trung tâm, bảo đảm khả năng mở rộng, nâng cấp và thích ứng với sự phát triển của công nghệ.

Trên cơ sở đó, Luật đặt ra các yêu cầu tối thiểu đối với hệ thống số, bao gồm yêu cầu về an ninh mạng theo cấp độ, khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu, lưu trữ và bảo vệ dữ liệu, duy trì mức độ sẵn sàng hoạt động, ghi nhận và bảo vệ nhật ký hệ thống, cũng như bảo đảm khả năng tiếp cận đối với người sử dụng.

Về chính sách của Nhà nước, Luật Chuyển đổi số quy định việc phát triển hạ tầng chuyển đổi số thống nhất, thúc đẩy hình thành và khai thác dữ liệu số, khuyến khích phát triển nền tảng số dùng chung và sản phẩm, dịch vụ công nghệ số, bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tham gia chuyển đổi số, phát triển nhân lực số, công dân số và thu hẹp khoảng cách số. Đồng thời, Nhà nước tăng cường điều phối thống nhất giữa các bộ, ngành, địa phương và công khai, minh bạch các kế hoạch chuyển đổi số.

Luật Chuyển đổi số quy định về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chuyển đổi số trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền quốc gia, tập trung vào trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực số, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và tham gia các diễn đàn, sáng kiến hợp tác quốc tế về chuyển đổi số.

BBT