Xem chi tiết bài viết - Xã Vĩnh Thủy

Manh mún, nhỏ lẻ, bình quân 3,5 thửa mỗi hộ - đó là thực trạng ruộng đất mà nông dân xã Vĩnh Thủy đang phải đối mặt từ nhiều năm nay. Nhiều thửa chỉ rộng 200 đến 500m², bờ vùng bờ thửa nhỏ hẹp, không được cứng hóa, máy móc cơ giới không thể vào được, trong khi yêu cầu nâng cao năng suất, giảm chi phí, hướng tới nông nghiệp hàng hóa ngày càng trở nên cấp thiết hơn.

Trước thực trạng đó, UBND xã Vĩnh Thủy vừa phê duyệt Đề án "Dồn điền đổi thửa xây dựng vùng thâm canh lúa chất lượng cao". Đây là bước đi mang tính bước ngoặt trong chiến lược phát triển nông nghiệp của một xã thuần nông với tổng diện tích đất trồng lúa lên tới 1.899 ha, sản lượng cả năm đạt khoảng 20.000 tấn.

Mục tiêu cốt lõi của đề án là mỗi hộ nông dân sau khi hoàn thành dồn điền đổi thửa chỉ còn một thửa ruộng. Từ chỗ đất đai phân tán, manh mún, sẽ hình thành các vùng sản xuất tập trung, liền vùng, liền thửa, đủ điều kiện để đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, tiến tới sản xuất hữu cơ và liên kết chuỗi giá trị. Chi phí sản xuất lúa dự kiến giảm từ 5 đến 7%.

Đề án được triển khai theo hình thức cuốn chiếu trong 5 năm, từ 2026 đến 2030, với tổng diện tích thực hiện 440 ha và tổng kinh phí gần 5 tỷ đồng. Ngay trong năm 2026, 40 ha đầu tiên sẽ được thực hiện để rút kinh nghiệm và tạo sức lan tỏa. Từ năm 2027 đến 2030, mỗi năm mở rộng thêm 100 ha.

Một điểm đáng chú ý là cơ chế hỗ trợ được thiết kế khá toàn diện và cụ thể. Ngân sách xã sẽ hỗ trợ toàn bộ chi phí đo đạc và cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi dồn điền. Mỗi hécta đất được chỉnh trang đồng ruộng nhận hỗ trợ 7 triệu đồng. Nông dân còn được hỗ trợ 50% giá giống lúa, tương đương 80 kg lúa giống trên một héc-ta cho vụ sản xuất đầu tiên sau khi hoàn thành dồn điền. Những hỗ trợ này không lớn nhưng đủ để tạo động lực và giảm bớt lo lắng cho người dân trong giai đoạn chuyển đổi.

Nguyên tắc thực hiện được đặt ra: công bằng, dân chủ, công khai. Không ai bị thiệt. Các hộ chính sách, neo đơn, hoàn cảnh khó khăn được ưu tiên nhận thửa đất tốt trước. Các hộ có nhiều lao động, có vốn được khuyến khích nhận thửa xa, xấu hơn, đổi lại bằng diện tích tương đương. Toàn bộ quy hoạch, phương án dồn điền đều được niêm yết công khai để người dân biết, góp ý trước khi triển khai. Đây là điều kiện tiên quyết để tránh phát sinh mâu thuẫn.

Trách nhiệm thực hiện được phân công cụ thể. Ban Chỉ đạo cấp xã do Phó Chủ tịch UBND phụ trách kinh tế làm trưởng ban, phối hợp với Phòng Kinh tế, Hội Nông dân, trưởng các thôn và giám đốc các hợp tác xã. Tại từng hợp tác xã, ban quản lý dồn điền do giám đốc HTX và trưởng thôn trực tiếp điều hành, có sự tham gia của những nông dân am hiểu ruộng đất địa phương, những người biết từng gốc bờ, từng thửa ruộng tốt xấu, cao thấp.

Sau khi hoàn thành dồn điền đổi thửa, địa phương sẽ tiếp tục nghiên cứu chính sách khuyến khích tích tụ đất nông nghiệp theo các hình thức hợp pháp, hướng tới tổ chức sản xuất quy mô lớn, hiện đại hơn. Dồn điền đổi thửa, vì vậy, không phải là đích đến. Đó là nền móng để Vĩnh Thủy xây dựng một nền nông nghiệp hoàn toàn khác, có hàng hóa, có kỹ thuật, có chuỗi giá trị và có thu nhập thực sự cho người trồng lúa.

BBT