Xem chi tiết bài viết - Xã Vĩnh Thủy

Song hành với việc bảo đảm các quyền dân sự và chính trị chung, công tác bảo vệ thân thể, danh dự, nhân phẩm của công dân, đặc biệt là phòng, chống tra tấn, bức cung, dùng nhục hình là một trong những nội dung trọng tâm được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm. Việc phê chuẩn và thực thi Công ước chống tra tấn của Liên hợp quốc thể hiện cam kết mạnh mẽ về một nền tư pháp nhân văn, thượng tôn pháp luật.

Nội dung cốt lõi của Công ước Chống tra tấn (CAT)

Công ước chống tra tấn và các hình thức đối xử hoặc xử phạt dã man, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm (UNCAT) được Liên hợp quốc thông qua năm 1984. Việt Nam chính thức phê chuẩn Công ước này vào năm 2014 và có hiệu lực từ đầu năm 2015.

Theo Công ước, "tra tấn" được hiểu là bất kỳ hành vi nào cố ý gây đau đớn hoặc đau khổ nghiêm trọng về thể xác hay tinh thần cho một người nhằm lấy thông tin, thú tội, hoặc để trừng phạt, đe dọa. Công ước bắt buộc các quốc gia thành viên phải áp dụng mọi biện pháp lập pháp, hành chính và tư pháp để ngăn chặn hành vi tra tấn trong phạm vi quản lý.

Sự cụ thể hóa trong pháp luật hình sự và tố tụng Việt Nam

Ngay từ Hiến pháp 2013 (Điều 20) đã khẳng định: "Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, truy hại, dùng hình phạt hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm".

Các quy định này được thể chế hóa chặt chẽ trong hệ thống pháp luật tư pháp:

Bộ luật Hình sự: Quy định các hình phạt rất nghiêm khắc đối với "Tội dùng nhục hình" (Điều 373) và "Tội bức cung" (Điều 374) đối với những người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng nếu vi phạm.

Bộ luật Tố tụng hình sự 2015: Đưa vào những bước tiến đột phá như quy định bắt buộc phải ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh trong các buổi hỏi lấy lời khai bị can, lấy lời khai người bị tạm giữ tại cơ sở giam giữ hoặc trụ sở cơ quan điều tra. Qua đó bảo đảm tính minh bạch, ngăn ngừa tối đa vi phạm.

Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam 2015: Bảo đảm các quyền cơ bản của người bị tạm giữ, tạm giam về chế độ ăn, ở, sinh hoạt, chăm sóc y tế và quyền được gặp người bào chữa, tiếp xúc người thân.

Nâng cao trách nhiệm của lực lượng thực thi pháp luật

Để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng nghiệp vụ cho lực lượng công an, kiểm sát, tòa án được tiến hành thường xuyên. Việc tôn trọng nhân phẩm và quyền lợi hợp pháp của người bị nghi ngờ phạm tội được coi là thước đo đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn.

Mọi hành vi xâm phạm thân thể, dùng nhục hình hay bức cung đều là vi phạm pháp luật nghiêm trọng và sẽ bị xử lý nghiêm minh. Mọi người dân cần nắm rõ quyền lợi của mình để tự bảo vệ và hợp tác tích cực với các cơ quan chức năng trong công tác phòng chống tội phạm.

BBT