Sáng nay 18/9, UBND xã Vĩnh Thủy tổ chức Hội thảo khoa học “Hồ sơ công nhận xã An toàn khu Vĩnh Thủy”.

Tại hội thảo, UBND xã Vĩnh Thủy báo cáo tóm tắt quá trình xây dựng hồ sơ khoa học; đồng thời trình bày hệ thống tư liệu, tài liệu và các minh chứng lịch sử đã được tổ chức sưu tầm, nghiên cứu, tổng hợp. Nội dung hồ sơ tập trung làm rõ quá trình hình thành, phát triển của cơ sở và phong trào cách mạng; vai trò của tổ chức Đảng, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân địa phương trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng qua các thời kỳ.

Theo hồ sơ, xã Vĩnh Thủy ngày nay được hình thành trên cơ sở địa bàn các xã Vĩnh Thủy, Vĩnh Lâm và Vĩnh Sơn trước đây. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các địa phương đã có nhiều đóng góp quan trọng, tích cực tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu, xây dựng cơ sở cách mạng, bảo vệ cán bộ, cơ quan và lực lượng vũ trang, góp phần vào thắng lợi chung của sự nghiệp cách mạng.

Một trong những nội dung trọng tâm được hồ sơ đề cập là vai trò của Chiến khu Thủy Ba trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong giai đoạn 1947 - 1954, Chiến khu Thủy Ba thuộc địa bàn Vĩnh Linh trước đây được xây dựng thành căn cứ cách mạng quan trọng, có điều kiện địa hình, địa thế thuận lợi, được Nhân dân che chở, đùm bọc. Đây là nơi đứng chân, hoạt động của các cơ quan cách mạng và lực lượng vũ trang; đồng thời là địa bàn tổ chức xây dựng lực lượng, bảo đảm hậu cần và phục vụ hoạt động kháng chiến.

Chiến khu Thủy Ba còn là địa điểm dừng chân an toàn của nhiều đoàn cán bộ hoạt động cách mạng, trong đó có các đồng chí Phạm Văn Đồng, Nguyễn Chí Thanh, Trần Hữu Dực và lãnh đạo Campuchia Sơn Ngọc Minh. Qua đó, Chiến khu Thủy Ba giữ vai trò quan trọng trong hoạt động giao thông, liên lạc, vận tải chiến lược, kết nối các vùng căn cứ và phục vụ sự chỉ đạo phong trào cách mạng trên địa bàn.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, địa bàn Vĩnh Thủy tiếp tục giữ vị trí quan trọng về địa - quân sự, nằm gần vĩ tuyến 17 và Khu phi quân sự. Địa bàn từng là nơi đóng quân, huấn luyện, quan sát, cất trữ kho tàng, trung chuyển lực lượng và thương binh phục vụ chiến trường; đồng thời là nơi đứng chân và hoạt động của nhiều đơn vị lực lượng vũ trang, trong đó có Trung đoàn 270 (Trung đoàn Giới tuyến).

Hồ sơ cũng tập hợp nhiều tư liệu liên quan đến các địa danh, sự kiện lịch sử tiêu biểu trên địa bàn như Đồi 74, Bến đò Phan Hiền và các vị trí chiến đấu của lực lượng vũ trang, dân quân địa phương. Các tư liệu góp phần làm rõ quá trình xây dựng thế trận chiến đấu, bảo vệ địa bàn, bảo đảm an toàn cho cán bộ, cơ quan và lực lượng hoạt động trong những năm tháng chiến tranh.

Bên cạnh đó, hồ sơ ghi nhận sự ra đời của Chi bộ Quảng Xá vào đêm 6/3/1931 tại miếu Thành Hoàng làng Quảng Xá, với 5 đảng viên. Đây là một trong 3 chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Vĩnh Linh, có vai trò hạt nhân trong lãnh đạo phong trào đấu tranh của quần chúng nhân dân và xây dựng cơ sở cách mạng trên địa bàn.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận và đóng góp ý kiến đối với nội dung hồ sơ khoa học; tập trung làm rõ các sự kiện, địa danh, nhân vật lịch sử và quá trình hoạt động cách mạng trên địa bàn. Đồng thời cung cấp thêm một số tư liệu, thông tin và nhân chứng lịch sử có giá trị, góp phần bổ sung, kiểm chứng và hoàn thiện hệ thống minh chứng trong hồ sơ.

Các ý kiến tại hội thảo được UBND xã Vĩnh Thủy tiếp thu, nghiên cứu để tiếp tục rà soát, bổ sung và hoàn thiện hồ sơ khoa học, bảo đảm tính chính xác, khách quan, khoa học và chặt chẽ của các nội dung trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Theo kết luận hồ sơ hiện có, xã Vĩnh Thủy được xác định đáp ứng 4/5 tiêu chí xã An toàn khu theo Quyết định số 40/2025/QĐ-TTg ngày 31/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ. UBND xã Vĩnh Thủy sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ khoa học, đề nghị các cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định công nhận xã Vĩnh Thủy là xã An toàn khu trong kháng chiến.

Việc xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận xã Vĩnh Thủy là xã An toàn khu có ý nghĩa quan trọng trong việc nghiên cứu, hệ thống hóa, bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử cách mạng của địa phương; đồng thời góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp lòng yêu nước, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, về truyền thống đấu tranh cách mạng của quê hương.

Phương Nga