Xem chi tiết bài viết - Xã Vĩnh Thủy

Ở vùng quê yên bình thôn Tân Thủy, xã Vĩnh Thủy, người dân địa phương vẫn quen nhắc đến chị Đoàn Thị Vân như một người phụ nữ chịu thương chịu khó, dám nghĩ dám làm. Từ đôi bàn tay trắng và những ngày tháng chật vật mưu sinh, chị đã từng bước gây dựng nên thương hiệu hương sạch của riêng mình, rồi mạnh dạn thành lập hợp tác xã để đưa sản phẩm quê hương vươn xa.

Ít ai biết rằng, cơ duyên đến với nghề làm hương của chị Vân bắt đầu từ những ngày nông nhàn cách đây hơn 10 năm. Năm 2014, cuộc sống gia đình còn nhiều khó khăn, chị vay mượn ít vốn từ người thân để thử làm hương thủ công tại nhà. Khi ấy, mọi công đoạn đều làm bằng tay, từ trộn nguyên liệu, se hương cho đến phơi dưới nắng. Những ngày mưa kéo dài, hương không khô kịp, chị lại thức khuya dậy sớm để trở tay cho kịp đơn hàng.

Nghề làm hương vốn đòi hỏi sự kiên trì và tỉ mỉ. Bột hương phải được pha đúng độ, chân hương phải đều, hương cháy phải thơm và giữ được mùi tự nhiên. Càng làm, chị càng yêu nghề lúc nào không hay. Với chị, đó không chỉ là kế sinh nhai mà còn là cách gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống.

Điều khiến chị Vân luôn trăn trở là làm sao để tạo ra sản phẩm sạch, an toàn cho người sử dụng. Trong khi trên thị trường có nhiều loại hương sử dụng hóa chất tạo mùi hoặc phẩm màu, chị vẫn kiên định với hướng đi riêng là làm hương hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên. Thành phần chính gồm rễ, lá cây rễ hương kết hợp với bột cây bời lời để tạo độ kết dính. Mùi thơm vì thế dịu nhẹ, dễ chịu và đặc biệt không gây cảm giác nồng gắt.

Ban đầu, nguyên liệu phải nhập từ tỉnh Nghệ An nên chi phí khá cao. Nhưng nhờ chất lượng ổn định, giá cả hợp lý nên sản phẩm hương sạch của chị dần được khách hàng tin tưởng. Từ những đơn hàng nhỏ trong xã, sản phẩm bắt đầu được tiêu thụ ở nhiều địa phương trong tỉnh rồi mở rộng ra các tỉnh, thành khác như Hồ Chí Minh, Bình Dương, Gia Lai hay Đồng Nai.

Có thêm nguồn thu nhập, chị tiếp tục đầu tư máy móc, mở rộng quy mô sản xuất. Gần 150 triệu đồng được chị dành dụm để mua sắm thiết bị và xây dựng cơ sở phục vụ nghề làm hương. Nhưng càng mở rộng sản xuất, chị càng nhận ra một điều rằng nếu tiếp tục phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nguyên liệu bên ngoài thì khó có thể phát triển bền vững.

Nghĩ là làm, năm 2020, được chồng là anh Tô Ngọc Tuấn động viên, chị quyết định đưa cây rễ hương về trồng tại quê nhà. Hai héc-ta cây giống đầu tiên được đưa về từ huyện Thanh Chương (củ) với bao hy vọng của vợ chồng chị.

May mắn cây rễ hương rất phù hợp với vùng gò đồi xã Vĩnh Thủy. Loại cây này ít sâu bệnh, dễ chăm sóc và sau khoảng hai năm rưỡi đã có thể thu hoạch. Có vùng nguyên liệu riêng, chị không chỉ chủ động được nguồn cung mà còn giảm đáng kể chi phí sản xuất. Từ đó, sản phẩm hương sạch của gia đình càng có điều kiện nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh trên thị trường.

Khi mô hình ngày càng phát triển, chị Vân bắt đầu nghĩ đến việc liên kết những người cùng chí hướng để cùng nhau phát triển nghề làm hương sạch. Chị hiểu rằng nếu muốn xây dựng thương hiệu lâu dài thì cần có một tổ chức đủ mạnh để hỗ trợ sản xuất, mở rộng thị trường và tạo việc làm cho người dân địa phương. Ý tưởng thành lập HTX cũng được ấp ủ từ đó.

Sau nhiều trăn trở và chuẩn bị, tháng 11/2022, HTX Tổng hợp Hương Thảo Mộc VT chính thức được thành lập, chị Vân là giám đốc cùng 15 thành viên, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất hương sạch, trồng cây hương liệu, dược liệu và phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững. Sự ra đời của HTX không chỉ là bước ngoặt trong hành trình khởi nghiệp của chị Đoàn Thị Vân mà còn là cách để chị góp phần tạo thêm việc làm cho phụ nữ nông thôn, giúp nhiều hộ dân có thêm thu nhập ổn định ngay trên mảnh đất quê hương.

Năm 2023, sản phẩm hương thảo mộc của HTX Tổng hợp Hương Thảo Mộc VT được công nhận đạt chuẩn OCOP 3. Đây là thành quả xứng đáng cho những nỗ lực bền bỉ của chị Vân và các thành viên HTX trong hành trình theo đuổi sản phẩm sạch, thân thiện với sức khỏe người tiêu dùng.

Hiện nay, HTX đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để tái đánh giá sản phẩm OCOP 3 sao, đồng thời nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã và mở rộng thị trường tiêu thụ. Với chị Đoàn Thị Vân, phía trước vẫn còn nhiều mục tiêu phải thực hiện, nhưng điều khiến chị hạnh phúc nhất chính là những nén hương sạch hôm nay đã góp phần tạo dựng được thương hiệu riêng cho quê hương Vĩnh Thủy, một thương hiệu được bắt đầu từ sự cần cù, lòng kiên trì và khát vọng vươn lên của người phụ nữ nông thôn.

Phương Nga